Gerçek Sağlık Açığı: Erkekler Neden Daha Erken Ölür ve Daha Az Sağlıklı Yıl Yaşar?

Araştırma Fonları İddiası Neden Tartışmalıdır?

2021 yılında yayımlanan ve hakem değerlendirmesinden geçen bir çalışma, kadınları etkileyen hastalıkların araştırma fonları açısından yetersiz desteklendiğini öne sürmüş ve bu çalışma birçok raporda kaynak olarak kullanılmıştır.

Ancak yöntem incelendiğinde ulaşılan sonucun önemli ölçüde kullanılan metodolojiden kaynaklandığı görülmektedir.

Öncelikle çalışma, NIH’nin yaklaşık 300 farklı hastalığı kapsayan araştırma portföyünü değerlendirmemektedir.

Bunun yerine yalnızca finansman ve hastalık yükü verileri eşleştirilebilen 74 hastalık analiz edilmiştir.

Dolayısıyla bu örneklem tüm biyomedikal araştırmaları temsil etmekten uzaktır.

Bunun yanında araştırmada hastalıklar, görülme sıklığının %60’ın üzerinde olmasına göre “erkek baskın” veya “kadın baskın” şeklinde sınıflandırılmıştır.

Araştırmanın yazarı da bu yöntemin, hastalıkların hangi cinsiyeti daha ağır etkilediğini dikkate almadığını açıkça belirtmektedir.

Bu tercih sonuçları önemli ölçüde değiştirmektedir.

Örneğin koroner kalp hastalığı erkeklerde çok daha erken yaşta ve daha yüksek ölüm oranıyla görülmesine rağmen, toplam görülme sıklığı benzer olduğu için “cinsiyet açısından nötr” kabul edilmiştir.

Buna karşılık prostat kanseri “erkek baskın”, meme kanseri ise “kadın baskın” olarak sınıflandırılmıştır.

Ancak aynı döneme ait NIH verileri incelendiğinde meme kanseri araştırmalarına yaklaşık 709 milyon dolar, prostat kanserine ise yaklaşık 263 milyon dolar fon ayrıldığı görülmektedir.

Bu da meme kanseri araştırmalarının yaklaşık üç kat daha fazla destek aldığını göstermektedir.

Çalışmanın “erkeklerin daha avantajlı olduğu” yönündeki sonucu ise meme kanseri için ayrılan yüksek bütçenin; migren veya ME/CFS gibi daha düşük bütçeli ancak kadınlarda daha sık görülen birçok hastalıkla birlikte değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır.

Dolayısıyla bu sonuç, kadınların sistematik olarak dezavantajlı olduğunu kanıtlamaktan ziyade; kullanılan değişkenlerin nasıl seçildiği ve tanımlandığıyla yakından ilişkilidir.

Göz Ardı Edilen Sorun: Erkek Sağlığı

Küresel halk sağlığı verileri uzun yıllardır aynı gerçeği göstermektedir.

Erkekler ortalama olarak daha kısa yaşamaktadır, daha az sağlıklı yıl geçirmektedir ve önlenebilir nedenlerle daha erken hayatını kaybetmektedir.

Üstelik bu farklılık yalnızca tek bir hastalık grubuyla sınırlı değildir. Kardiyovasküler hastalıklardan ruh sağlığına, bağımlılıktan iş kazalarına kadar birçok alanda aynı eğilim tekrar tekrar görülmektedir.

Aşağıdaki tablo, kadınlar ve erkekler arasındaki en tutarlı sağlık göstergelerinden bazılarını özetlemektedir.

Bu farklılıklar küçük istatistiksel sapmalar değildir.

Bunlar, dünyanın birçok ülkesinde tekrar tekrar gözlenen yapısal sağlık farklılıklarıdır.

Buna Rağmen Erkek Sağlığı Neden Daha Az Görünür?

Bu veriler oldukça güçlü olmasına rağmen, erkek sağlığı çoğu ülkede bağımsız bir politika alanı olarak yeterince ele alınmamaktadır.

Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde kadın sağlığı araştırmalarını koordine eden ve yasal olarak desteklenen Office of Research on Women’s Health bulunurken, buna karşılık gelen ulusal ölçekte bir erkek sağlığı araştırma ofisi bulunmamaktadır.

Benzer şekilde birçok ülkede kadın sağlığı için özel stratejiler, farkındalık kampanyaları ve araştırma programları geliştirilirken erkek sağlığı çoğu zaman yalnızca belirli hastalıklar üzerinden ele alınmaktadır.

Sonuç olarak erkek sağlığı, bütüncül bir sağlık politikası yerine parçalı yaklaşımlarla yönetilmektedir.

• Ulusal düzeyde kapsamlı erkek sağlığı stratejileri oldukça sınırlıdır.
• Erkek sağlığına yönelik farkındalık kampanyaları kadın sağlığına kıyasla çok daha azdır.
• Birçok erkek ancak hastalık ilerledikten sonra sağlık sistemine başvurmaktadır.
• Koruyucu sağlık hizmetlerine katılım oranı erkeklerde belirgin şekilde daha düşüktür.

Bunun sonucunda erkek sağlığı çoğu zaman ancak hastalık ciddi seviyelere ulaştığında görünür hâle gelmektedir.

Oysa önleyici yaklaşımın amacı hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek değil, sorunlar oluşmadan önce riskleri belirleyebilmektir.

Gerçek Sağlık Açığı Nedir?

Bu nedenle asıl tartışılması gereken konu kadınların mı yoksa erkeklerin mi daha fazla sağlık sorunu yaşadığı değildir.

Asıl soru şudur:

Hangi sağlık sorunları yeterince görünür değil ve hangi alanlarda erken tanı ile daha fazla yaşam kurtarılabilir?

Bugünkü veriler, erkeklerin daha erken öldüğünü, daha az sağlıklı yıl yaşadığını ve birçok önlenebilir hastalıkta daha yüksek risk altında olduğunu açıkça göstermektedir.

Buna rağmen erkek sağlığı; araştırma, politika geliştirme ve toplum farkındalığı açısından hâlâ hak ettiği görünürlüğe ulaşabilmiş değildir.

Sağlık Eşitliğine Daha Doğru Bir Yaklaşım

Asıl mesele kadınların mı yoksa erkeklerin mi daha fazla sağlık sorunu yaşadığı değildir.

Her iki cinsiyetin de kendine özgü biyolojik özellikleri ve sağlık alanında karşılaştığı farklı zorluklar vardır.

Sorun, sağlık politikalarının zaman zaman iki cinsiyeti karşı karşıya getiren bir rekabet anlayışıyla ele alınmasıdır.

Bir grubun dezavantajlı olduğu fikrini güçlendirmek amacıyla yalnızca belirli verilerin öne çıkarılması, gerçek sağlık ihtiyaçlarının gözden kaçmasına neden olabilir.

Sağlık hizmetlerinin amacı bir anlatıyı desteklemek değil, bilimsel veriler doğrultusunda en fazla yaşamı iyileştirecek çözümleri geliştirmektir.

Bu nedenle daha dengeli bir yaklaşım şu dört temel ilkeye dayanmalıdır:

• Biyolojik cinsiyet farklılıklarını kabul etmek, ancak bunları ideolojik tartışmaların parçası hâline getirmemek.
• Araştırma fonlarını iletişim stratejilerine göre değil; hastalık yükü, ölüm oranları ve önlenebilirlik düzeyine göre planlamak.
• Hem kadın sağlığı hem de erkek sağlığı araştırmalarını birlikte güçlendirmek.
• “Sağlık açığı” söylemleri yerine ölçülebilir sağlık sonuçlarını temel almak.

Gerçek sağlık eşitliği, herhangi bir grubun daha fazla görünür olmasıyla değil; herkes için daha iyi sağlık sonuçları elde edilmesiyle mümkündür.

AndroAge™ Neden Bu Yaklaşımı Benimsiyor?

Erkekler, ortalama olarak daha erken yaşamını kaybediyor ve daha az sağlıklı yıl geçiriyor.

Buna rağmen erkek sağlığı çoğu zaman yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra gündeme geliyor.

Oysa modern sağlık anlayışı, hastalık geliştikten sonra müdahale etmekten çok daha fazlasını hedeflemektedir.

Amaç, riskleri erken dönemde fark edebilmek ve bireylere sağlıklarını takip edebilecek objektif araçlar sunmaktır.

İşte AndroAge™ bu bakış açısıyla geliştirilmiştir.

Gece ereksiyonları; dolaşım sistemi, hormonlar, sinir sistemi, metabolizma ve uyku kalitesi gibi birçok biyolojik sistemin birlikte çalışmasının doğal bir sonucudur.

Bu nedenle gece ereksiyonlarındaki değişimler çoğu zaman genel erkek sağlığındaki değişimlerin erken göstergelerinden biri olabilir.

AndroAge™, bu biyolojik verileri anlaşılır bir skora dönüştürerek erkeklerin kendi sağlıklarını zaman içinde objektif olarak takip edebilmelerine yardımcı olur.

Amaç herhangi bir hastalığı teşhis etmek değildir.

Amaç; erkeklerin kendi biyolojilerini daha iyi anlamalarını sağlamak ve uzun vadeli sağlıklarını koruyabilmeleri için erken farkındalık oluşturmaktır.

Sonuç

Kadın sağlığı araştırmaları önemlidir ve desteklenmeye devam edilmelidir.

Ancak aynı yaklaşım erkek sağlığı için de geçerli olmalıdır.

Bugün elimizde bulunan veriler; erkeklerin daha kısa yaşadığını, daha fazla erken ölüm riski taşıdığını ve daha az sağlıklı yaşam yılına sahip olduğunu açık şekilde göstermektedir.

Bu gerçek, kadın sağlığının önemini azaltmaz.

Aksine, sağlık politikalarının her iki cinsiyetin gerçek ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini gösterir.

Gerçek sağlık eşitliği; daha güçlü anlatılar oluşturmaktan değil, daha doğru verileri kullanarak daha fazla insanın daha uzun ve daha sağlıklı yaşamasını sağlamaktan geçer.

Ve erkek sağlığı söz konusu olduğunda, bunun en önemli adımlarından biri ölçülebilir biyolojik göstergeleri günlük yaşamın bir parçası hâline getirmektir.

AndroAge™ tam da bunun için geliştirildi.